Ragıp Paşa'ya ait olduğu da ifade edilen bu beyitteki dizenin orijinali "Harabat ehlini hor görme zahid" olarak da ifade edilir. (Zahid; Borç olan ibadetlerden, aslî vazifelerden başka dünya süs ve makamlarından feragat eden kimse.)

Rivayet olur ki;

Erzurum'lu İbrahim Hakkı'nın Şakir ve Zakir adında iki oğlu vardır. Zakir adı gibi sürekli hakkı zikirle meşgul salih biridir. Şakir ise meyhaneden çıkmayan, ayık dolaşmayan biri. Bir gün İbrahim Hakkı Zakir’i alır yanına birlikte bir yere gideceklerini söyler. Giderlerken meyhanenin önünde Zakir’e beklemesini söyler, içeri girer. Oğlu Şakir masa başında sızmıştır. Meyhaneciye oğlunun ne kadar borcu olduğu sorar ve tüm borcu öder, Zakir’le beraber yola devam ederler. Babasının çıkması ardından Şakir uyanır, borcunu ödeyip kalkacaktır. Meyhaneci “borcun yok, baban ödedi” dediğinde, müthiş biri haya duygusu kaplar benliğini ve peşlerine düşer. İbrahim Hakkı ve Zakir bir uçurumun kenarındadır ve babası oğluna: “Kırklar’dan biri vefat etti, atla, kırklara karışasın…” der. Zakir o ilme rağmen bir an tereddüt eder. Tam o anda Şakir koşarak uçurumun kenarına gelip; “ Hakkını helal et baba, bismillah!” der, atlar ve göğe, kırklara karışır. Zakir’in şaşkınlığı arasında, Erzurumlu İbrahim Hakkı;

''Harabat ehlini hor görme zakir

Hazineye malik viraneler var'' der.

Bir başka rivayette şöyle anlatılır:

Vaktiyle Bağdat'ın eşrafından hali vakti yerinde, zengin Müslümanlardan oluşan bir kafile, Hacca gitmek niyetiyle yol hazırlıklarına başlamışlar. Yine o civarda oturan fakir, son derece saf, çok temiz, salih bir zat yaşamaktaymış. Ve Hacca gitmek üzere hazırlık yapan bu kafileyi haber alır alınca kendi kendine:

“Madem Hacca giden bir kafile var, ben de onlarla birlikte gideyim” diye düşünmüş. Böylece o da Hac yolculuğu için hazırlıklara başlayıp, kendine göre gerekli ihtiyaçlarını temin etmiş ve vakti gelince de bu hacı kafilesine katılarak yola çıkmış.

Tabi kafilede bulunan kendini beğenmiş zenginlerden bazıları, bu fakir adamın da kafileye katılmasından pek memnun olmamışlar. Haftalarca sürecek bu hac yolculuğunda, onu yanlarında pek istememişler, fakat yinede kimse kalkıp ona “Sen gelme” dememiş. Öyle ya kim, kimi Allah'ın evini ziyaret etmekten men edebilir ki? Fakat yinede bu hazımsızlıklarını başka türlü ortaya koymuşlar. Her fırsatta onu küçümseyerek, onun saflığından istifadeyle onunla eğlenmişler.

Uzun ve meşakkatli bir yolculuktan sonra, Mukaddes topraklara ulaşmışlar. Farz olan bütün ibadetleri yerine getirerek hacı olmuşlar.

Memleketlerine dönmek için hazırlıklara başladıkları sırada, akıllarına bir muziplik gelmiş. Şeytan ve nefis atına binen durur mu? Zaten başından beri işleri alaycılık olan, benlik hastalığından kurtulamayan bazı kimseler, kendileriyle beraber hacca gelen saf ve temiz, fakat ihlaslı olan o fakir hacı arkadaşlarına bir oyun oynamaya karar vermişler. O yanlarında değilken kendi aralarında anlaşmışlar ve “şöyle diyelim, böyle edelim” diye bir plan kurmuşlar.

Böylece yaptıkları plan doğrultusunda hareket etmeye başlamışlar. O temiz ve ihlaslı fakir Hacı bunların yanına gelince, bakmış ki hararetli hararetli bir şeyler konuşuyorlar. Merak etmiş ve yanlarına sokulmuş. Zaten öbürlerinin de istediği onun merakını celbederek, sohbete katılmasını sağlamak. İçlerinden uyanık geçinen kendini beğenmiş biri, başından beri küçümsediği o fakir Müslüman’a sormuş:

-Eee komşu! Bu kadar yol geldin, bari Hac görevlerini hakkıyla yerine getirebildin mi?

Gönlünde en ufak bir fesat taşımayan ve hiç kimse hakkında kötülük düşünmeyen saf, katıksız, temiz müslüman hemen cevap vermiş:

-Elhamdülillah! Rabbime hamdü senalar olsun ki, benim gibi fakir ve aciz bir k uluna, Hac ziyareti gibi en mühim bir ibadeti yapmayı nasip etti, demiş. Tabi diğer adamın derdi alay edip eğlenmek olduğu için tekrar sormuş

-Madem Hac ibadetlerini ifa ettin, öyleyse sen de beratını almışsındır sanırım? Tabi adam şaşırmış “Bu nasıl bir berat?” diye merakla ve üzüntüyle sormuş. Alaycı adam:

-Ne beratı olacak, buraya gelip Hacc ibadetini hakkıyla yapanlara, Hacc'ın kabul olduğuna ve cehennemden azad olduğuna dair bir belge veriliyor, işte bunu soruyorum. Bizler bu belgeyi aldık da, aramızda bunu konuşuyorduk. Ne o,  yoksa sen almadın mı?

Tabi o da, biraz saf olduğu ve böyle şeylere hemen inandığı için, son derece üzülmüş, mahzun olmuş ve:

-Ben zaten cahil bir adam olduğumu biliyordum. Elbette böyle bir belge almaya layık değilim. Rabbimin Zatına yakışır bir Hacc yapmak benim gibilerin haddine mi? Ama madem Hacc'a geldim ve böyle bir belge de veriliyor, Allah'a yemin ederim ki, bu belgeyi almadan memleketime dönmeyeceğim, diyerek hıçkırıklarla ağlamaya başlamış.

Arkadaşlarının son derece müteessir olduğunu gören diğerleri, şakanın dozunu biraz fazla kaçırdıklarını anlamışlar ve oynadıkları oyuna artık son vermeleri gerektiğini düşünerek;

-Hakkını helal et. Biz bir oyun yapalım dedik, fakat seni bu kadar üzeceğimizi tahmin etmemiştik. Gönlünü ferah tut, böyle bir belge verildiği falan yok.” demişler. Fakat bu sefer onu, doğruya inandıramamışlar.

-Hayır, demiş. Esas şimdi oyun yapıyorsunuz. Ben üzülmeyeyim diye böyle bir belge filan yok diyorsunuz. Az önce aldık demiyor muydunuz?”...

-Böyle bir şey yok, istersen gel çantalarımıza tek tek bak. Böyle bir belgeyi kim almış ki biz de alalım, demişler, ama nafile. O tertemiz yürekli hacı;

-Bu mübarek beldede Allah'a yemin ettim, o belgeyi almadan dönmem. Ya burada ölürüm, ya da o belgeyi alırım, diyerek Beytullaha geri dönmüş.

Diğer uyanıklar. “Eyvah biz ne yaptık, dertsiz başımızı derde soktuk, zira bu adam gelmeden kafile gitmez. Berat almadan da bu adam dönmez. Berat ise kesinlikle gelmez, dolayısıyla burada kaldık” diye ne yapacaklarını şaşırmışlar.

O ise onlardan ayrılınca doğru Kâbe'ye gidip, görevlilere derdini anlatmış. Yalvarmış yakarmış, ağlayıp sızlamış. Orada saatlerce dua etmiş, yorulup takati kesilmesine rağmen oradan ayrılmamış. Dizleri üstüne çöküp, başı önünde içi yana kavrula sessiz sessiz ağlayarak yalvarmaya devam etmiş. Bir ara dalmış, kendisine hafif bir geçkinlik hali geldiği esnada, kucağına bir kağıt parçası düştüğünü hissetmiş. Birden irkilip bakmış ki, gerçekten de üzerinde bazı yazılar olan bir kağıt parçası... Ama öylesine parlıyor ki göz kamaştırıyor. Onu alıp sevinçle yerinden fırlayarak arkadaşlarının yanına koşmuş “Hele bir bakın bakalım, benimki de size verilenden mi acaba?!” diye sevinçle haykırmış. Arkadaşları bu işe çok şaşırmışlar. Merakla o kağıdı alıp bakmışlar ki, ne görsünler. Aman Ya Rabbi!!! Ne kağıt dünya kağıdına benziyor, ne de yazı dünya kalemiyle yazılmış yazıya benziyor. Hepsi hayrete düşmüşler. O kağıdı alıp, bu neyin nesidir diye büyük bir alime göstermişler. İlim Ehli olan zat, hürmetle o kağıdı alıp bakmış ve onu öperek yüzüne gözüne sürmüş. Onlara demiş ki:

“Bu yazı Mevlâ tarafından kudret kalemiyle yazılmış olup, cehennemden kurtuluş beratıdır. Bunun sahibini getirin de o mübareğin ayağının altını öpeyim.” Bunun üzerine uyanık geçinenler tutuşmuşlar. Fakir diye küçük ve hakir gördükleri, saf diyerek dalga geçtikleri, adam samimiyeti ve ihlası sebebiyle İlahi belgeyi alanlardan olmuş.

Harâbat ehlini hor görme zahid,

Defineye malik viraneler var.

Bolu yöresine ait bir türküde de zikredilmektedir

Şarab-ı lebinden dem çeken adem

Elestü bezminde mestaneler var

Ol bade-i aşkı nuş eden adem

Girer mi mecide meyhaneler var

Meygede-i aşkta nuş eden aymaz

Varlık kumaşını meydana yaymaz

Cihanı alemi zerreye saymaz

Zencir-i gam çeker divaneler var

Keman-keş olanın yayı yasılır

Pehlivan olanlar basar basılır

Erenler kılıcı arş'a asılır

Bu meydandır bunda merdaneler var

Alemi hazır bil ey batın ü zahir

Olayım der isen bu yolda mahir

Harabat ehline hor bakma fahir

Defineye malik viraneler var.

Yorumlar

Yeni Ekle Ara RSS

Yorum yaz

Adınız: E-posta:  do not notifynotify Başlıkk:   Lütfen resimdeki güvenlik kodunu giriniz.

Powered by !JoomlaComment 4.0 beta1

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."