Avrupa Birliği’nin (AB) ortak para birimi avroyu (İngilizcesi: euro, yani “yuro” ve Almanca “oyro” okunur, sembolü:  €) kullanan 17 üye ülke Maliye Bakanları, 29 Kasım 2011 Brüksel’de (Belçika) akşam yemeğinde, avroya, bir takvim çerçevesinde 10 günlük süre tanıdılar. O takvim şöyle işleyecek: 7 Aralık 2011 tarihinde Yunanistan’ın sert önlemler içeren 2012 Bütçesi parlamentoda o(na)ylanacak. 8 Aralık 2011 tarihinde Avrupa Merkez Bankaları borç krizine karşı toplanacak. 9 Aralık 2011 tarihinde de 27 üye ülke liderleri Zirve’de buluşacak ve avronun sonuna veya devamına karar verecektir. AB’de para birliği, 1969 yılından beri gerçekleştirilmeye çalışılan resmî bir hedef olmuştur ve 1990 yılında Avrupa Ekonomik ve Parasal Birliği’nde bunun için ilk çalışmalar başlatılmıştır. Dokuz yıl sonra, 1999’da Birliğin o zamanki on beş üyesinin, on birinin avroyu ortak para birimi olarak kabul etmesiyle, eski ulusal para birimleri de bir süre kullanımda kalmış, ancak kur farkları avroya göre ayarlanmıştır. 1 Ocak 2001’de Yunanistan da avro bölgesine katıldı. 1 Ocak 2002’de bu kez on iki ülkede (Avusturya, Belçika, Finlandiya, Fransa, Almanya, İrlanda, İtalya, Lüksemburg, Hollanda, Yunanistan, Portekiz ve İspanya) eski ulusal para birimleri tamamen tedavülden kalkmış ve avro kullanılan tek ortak para olmuştur. Slovenya 1 Ocak 2007’de, Malta ve Kıbrıs 1 Ocak 2008’de, Slovakya 1 Ocak 2009’da ve Estonya 1 Ocak 2011’de avro kullanmaya başlamış ve böylece toplamda avroyu resmî para birimi olarak kullanan ülke sayısı, on yediye çıkarak avro alanı büyümüştür. Ayrıca; Kosova, Karadağ, Andora, Monako, San Marino ve Vatikan da avroyu gayri resmi olarak kullanmaktadırlar. Avro ile ilgili işlemler ve avroyu para birimi olarak kullanan ülkelerin para politikaları Avrupa Merkez Bankası’nca (European Central Bank: ECB: AMB) düzenlenmektedir. AB içinde kullanılan 12 başka (ulusal) para birimi daha vardır. Bu konuda yazdığım ve Ağustos 2002’de, Hazine Müsteşarlığı, Araştırma ve İnceleme Dizisi’nde (No: 29*) basılan “Euro: ekonomik ve parasal birliğin son durağı, AB’de Siyasi birliğe doğru: Euro-stop” başlıklı kitabımda belirttiğim gibi, özellikle İngiltere (sterlin veya yerel dille pound) ve Danimarka (kron) gibi gelişmiş ülkelerin ulusal para birimlerini kullanarak avro dışında kalmayı tercih etmeleri, AB’nin bir sonraki aşama olan siyasi birliğe geçmesine şüphe ve gölge düşürmüştür. Ayrıca; Ekonomik ve Parasal Birlik çerçevesinde AB ülkelerinin ortak para biriminin kullanıldığı Avro Alanı’na dahil olabilmeleri için “Maastricht Kriterleri” olarak adlandırılan ve (Hollanda’nın bir şehri olan) Maastricht Antlaşması ile belirlenmiş olan makro-ekonomik yakınlaşma kriterlerini yerine getirmeleri gerekiyor. 1 Ocak 1993 tarihinde yürürlüğe giren Maastricht Kriterleri, şu şekilde ortaya koyulmuştur: -Fiyat istikrarı: üye ülkenin son bir yıllık enflasyon oranı, en düşük enflasyon oranına sahip üç ülke ortalamasını 1,5 puandan fazla geçmemelidir. -Kamu mali pozisyonlarının sürdürülebilirliliği: normal şartlarda üye ülke bütçe açıkları Gayri Safi Yurt İçi Hasılasının (GSYİH’nin) % 3’ünü, kamu borçları ise % 60’ını aşmamalıdır. -Döviz kurları: üye ülke parası son iki yıl Avrupa Para Sistemi Döviz Kuru Mekanizması’nda normal dalgalanma marjı içinde kalmalı; söz konusu üye ülke, bu dönem içerisinde kendi inisiyatifiyle, kendi para kurunu diğer bir üye ülkenin parasına karşı devalüe etmemelidir. -Faiz oranları: üye ülkenin uzun vadeli faiz oranı, en düşük enflasyon oranına sahip üç üye ülkenin faiz oranı ortalamasını 2 puandan fazla geçmemelidir. Dolayısıyla; Yunanistan başta olmak üzere, İrlanda, Portekiz ve İspanya gibi savurgan üyelerin avro alanına kabul edilmemesi gerekiyordu. Nitekim; Cumhuriyet Gazetesi; 30 Ağustos 2011 tarihinde, AB’ye üye olmak için gerekli olan yukarıda belirtilen ekonomik şartları, 27 AB ülkesinden sadece 6’sı yerine getirebildiğini bildiriyordu. Haberde; “AB’nin ekonomik anayasası olarak kabul edilen “Avrupa İstikrar ve Büyüme Sözleşmesi”ne (Maastricht kriterleri) göre, üye ülkelerdeki bütçe açığı GSYİH’nin % 3’ünü, borç stokunun GSYİH’ye oranı da % 60’ı geçemiyor. Ancak AB’nin lokomotif ekonomileri bile bu kriterlerden uzak bir noktaya sürüklenmiş durumda. AB ekonomilerinin borçlarını yönetmeleri için sınırlamalar getiren Maastricht kriterleri bile uygulanamazken daha sıkı bir yönetişim nasıl başarılacak ve bu sorunları aşmada ne kadar etkili olacak bilinmiyor” denilmekte ve Fransa’yı en çarpıcı örnek olarak verilmektedir: “Fransa, geçen hafta açıkladığı kemer sıkma tedbirlerine göre bütçe açığı, Maastricht kriterlerinde belirlenen seviyeye 2013’te ancak çekebilecek. Borcun GSYİH’ye oranı ise 2014’te % 84.8 olarak belirlendi. Bu da % 60 olarak belirlenen sınırın oldukça üzerinde bir oran.” Sonuç olarak; mevcut durum ve gelişmeler, Cumhurbaşkanımız Abdullah Gül’ün AB için kullandığı “Sefil Birlik” benzetmesini haklı çıkarmakta ve anlamlı kılmaktadır.

Yorumlar

Yeni Ekle Ara RSS

Yorum yaz

Adınız: E-posta:  do not notifynotify Başlıkk:   Lütfen resimdeki güvenlik kodunu giriniz.

Powered by !JoomlaComment 4.0 beta1

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."