Bilindiği gibi; Türkiye, 2011 yılının 11 ayında, yaklaşık rakamlarla, enerji ithalatına 49 milyar dolar ödemiştir. Dolayısıyla; Türkiye'nin 11 aylık dönemde 98 milyar dolara ulaşan dış ticaret açığının yüzde 50.2'si enerji ithalatından kaynaklanmıştır. Nitekim; ihracatın yüzde 20 artışla 122 milyar 502.2 milyon dolara ulaştığı, ithalatın ise yüzde 33.5 artarak 220 milyar 232.5 milyon dolara ulaştığı 2011 yılının 11 ayında Türkiye, 97 milyar 730.3 milyon dolar düzeyinde dış ticaret açığı vermiştir. İnternet adresi: www.usakanalist.com olan, Türkiye'nin en önemli araştırma ve düşünce (think - tank) kuruluşlarından Uluslararası Stratejik Araştırmalar Kurumu’nun (USAK) aylık yayın organı Analist dergisinin Ocak 2012 sayısında (Sayı: 11, 62-64. sayfalar) Hasan Selim Özertem’e ait “Enerji Savaşlarında Yeni Perde: TPAO-Shell Ortaklığı” başlıklı makaleye rastladım. Yazı: “Kıbrıs’ta yaşanan sondaj geriliminin ardından Türkiye’nin Shell ile imzaladığı ortaklık anlaşması enerji oyunlarında yeni bir perde açtı” cümlesi ile başlamaktadır. Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO) ile Shell Upstream Turkey BV arasında 23 Kasım 2011 tarihinde, iki tane “Akdeniz Deniz Alanları“ ve “Güneydoğu Anadolu Kara Alanları“ Ortak İşletme Anlaşmaları imzalanmıştır (*). TPAO ve Shell arasında, Akdeniz Bölgesi Antalya deniz alanlarındaki  AR/TPO-XVI/4154, AR/TPO-XVI/4319 ve AR/TPO- XVI/4320 no’lu Arama ruhsat alanlarını kapsayan bir Ortak İşletme Anlaşması imzalanmıştır. Diğeri, Güney Doğu Anadolu Bölgesi AR/TPO-XI/3211, AR/TPO-X/4925,  AR/TPO-X/3829 no’lu arama ve ARİ/TPO-X/4857 no’lu işletme ruhsat alanlarında yürütülmesi planlanan “unconventional- geleneksel olmayan” çalışmaları kapsayan bir Ortak İşletme Anlaşmasıdır. Geleneksel olmayan doğalgaz kaynakları; temelde, dört çeşit olarak tanımlanıyor: bilindik dikey kuyuların kullanılamadığı “geçirgen olmayan gaz kumları” (tight gas), kömür yataklarında bulunan “kömür yatağı metanı” (CBM, coal bed methane), killi şist taşlarında bulunan “kaya gazı veya şeyl gaz” (shale gas) ve “doğalgaz hidratı”dır (gas hydrates). Söz konusu yazıda; “Shell’in Akdeniz ve Güneydoğu Anadolu’ya ilgisi” alt başlığı altında, bu anlaşmalardan ikincisindeki “unconventional” doğal gaz kaynakları üzerine yapılacak araştırmalara şöyle dikkat çekilmektedir: “Türkçeye kaya gazı olarak giren shale gas uzun zamandır bilinen bir enerji kaynağı. Kömür ile karşılaştırıldığında, yandığında neredeyse kömürün yarısı kadar emisyon (hava kirletme işlemi) salan bu ürün, çevreci bir kaynak olarak tanımlanabilir. Ancak, şimdiye kadar teknolojik nedenlerden ötürü faydalanılamayan bu enerji kaynağı, son dönemde geliştirilen yeni metotlarla doğal gaza alternatif olarak görülen bir kaynak haline geldi. Geçmişte, 2007 sonrasında ABD’nin doğal gaz ithalatçısı olması bekleniyorken, kaya gazı ile birlikte bu tahminler şimdilik rafa kaldırıldı. Son dönemde Kuzey Amerika’da oldukça popüler hale gelen bu kaynakla, Avrupa’da Polonya gibi ülkeler de yakından ilgileniyor. Ancak; kaya gazı üretimi, Türkiye için oldukça yeni bir alan. Bu açıdan, Shell gibi güçlü bir ortakla bu alanda iş birliğine gidilmesi doğal gazda yüzde 97.8 oranında dışa bağımlı olan Türkiye için oldukça önemli bir adım.” Gerçekten “shale gas”, yani Kaya Gazı konusu, Türkiye’nin gündeminde yer bulmamaktadır. Ancak; Kaya Gazının, doğal gaza alternatif enerji kaynağı olarak Türkiye’de üretilmesi ve kullanılmasının cari açığı, azaltıcı ve belki de zamanla, kullanım alanının yaygınlaşmasıyla, ortadan kaldırıcı bir etki ve katkı yapacağı açıktır. Londra’daki City Üniversitesi’nde rekabet hukuku konusunda önde gelen Profesörlerinden Alan Riley’in, ABD’nin etkin gazetelerinden The Wall Street Journal’daki (WSJ**) 30 Eylül 2011 makalesinin başlığı: “Europe’s Shale-Gas Boom” (Avrupa’nın Kaya Gazı Patlaması)’dır. 2010 yılı BP Enerji İstatistiklerine göre, dünya doğal gaz rezervlerinin ortalama ömrü 58,6 yıldır. Kaya Gazı bu nedenle gelecekte çok büyük bir ihtiyaca cevap verme durumunda kalacaktır. Ayrıca; emisyon yönüyle de çevreci bir enerji kaynağıdır. Anılan yazıda referans verilen Mc Kinsey raporunda; Avrupa Birliği (AB) üyesi ülkelerin karbondioksit emisyonlarının zararlarını karşılamak için 80 ila 120 milyar Avro değerinde yıllık sübvansiyon ödemesi yaptıkları belirtilmektedir. Bu çerçevede; gerek TPAO’nun Shell ile yaptığı anlaşma kapsamında kaya gazı konusunun hızla Türkiye gündemine gelmesi, gerekse Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu, Boru Hatları ile Petrol Taşıma A.Ş. (BOTAŞ) Genel Müdürlüğünün doğal gaza alternatif kaya gazı araştırmaları konusunda teşvik ve tanıtım politikaları geliştirmesi sağlanmalıdır.

Yorumlar

Yeni Ekle Ara RSS

Yorum yaz

Adınız: E-posta:  do not notifynotify Başlıkk:   Lütfen resimdeki güvenlik kodunu giriniz.

Powered by !JoomlaComment 4.0 beta1

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."