Demokrasi, Yunanca bir sözcüktür ve “halkın egemenliği” anlamına gelir. Yunanca “halk” kelimesinin karşılığı olan “demos” ile, “idare” manasına gelen “kratos” kelimelerinden oluşmaktadır.

Ancak; demokrasi sözcüğüne tüm zamanları kapsayan bir tanımlama getirmek mümkün değildir. Evrensel bir gerçek vardır: “Değişmeyen tek şey, değişmedir” Bu itibarla; Devletler, hukuk devleti veya hukukun üstünlüğü gereği bu değişimi veya gelişimi Anayasalarına yansıtmak zorundadırlar. Nitekim; Anayasalar, halkın hak ve özgürlüklerinin genişletilmesi, katılımcı, şeffaf ve hesap verilebilir bir Devlet yönetimi adına halkın ihtiyacı olan bu esneklikleri barındırırlar. Normalde; Türkiye’de milletvekili genel seçimleri, her dört (2007 referandumundan önce beş) yılda bir, 550 üyeli Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (Meclis) üye seçmek için, nispi temsil sistemi ile yapılır. Halk, bu seçimlerde sandığa bir kez gidip dört yıl boyunca seçtiği hükümetin her kararına mahkum kalmakta ve öyle ki bazen kendi düşüncesine taban tabana zıt kararlarına razı ve mağdur olmaktadır. Hele; halkın örgütlenme bilincinin yerleşmediği toplumlarda veya oldukça fazla maddi ve manevi külfet, mesuliyet ve zahmet gerektirdiği ortamda, bu demokrasinin diktatörlüğe dönüşmesi riski belirmektedir. Bu itibarla; demokrasi, artık tek başına anılmamakta, çağdaş demokrasiler için, Katılımcı Demokrasi adı kullanılmaktadır. Örneğin; seçimlere yeniden dönersek, bir parti mecliste sandalye elde etmek için, ulusal düzeyde oyların en az % 10’unu almalıdır. Aynı zamanda seçim bölgelerinde oyların, karmaşık bir formülle hesaplanan bir yüzdesini elde etmelidir. Öncelikle % 10 barajı daha düşürülmelidir. Çünkü; bu yüksek oran nedeniyle, küçük çapta örgütlenebilen partiler, hülle partileri şeklinde ya bir araya gelerek ya da büyük çapta örgütlenebilen diğer partilerle anlaşarak seçilebilmekte ve Meclis’e girdiklerinde istifa edip kendi gruplarını kurmaktadırlar. Sürekli tartışılagelen diğer bir konu “Eşit Oy İlkesi” gereğince dağdaki çoban ile üniversitedeki profesörün tek bir oy hakkına sahip olmasıdır. Bunun önüne geçilebilmesi için de, Meclis’te Senatonun kurulması gereklidir. “İki Meclisli Sistem” denilen Senato Sistemi, geçmişte ülkemizin yabancı olmadığı bir sistemdir. Dolayısıyla; ilk kez 1961 Anayasası ile işlerlik kazanan ve 1980 sonrası TBMM ile birlikte feshedilerek 19 yıl ülkemizde görev yapan Senato Sistemi, bu 19 yıllık süreçte yasaların çıkartılmasında ağır kaldığı gerekçesiyle tam işlevli çalışmadığı yönünde eleştirilmiştir. Ancak; Senato’nun Meclis’teki bu yavaşlatıcı rol ve fonksiyonu, yeni düzenlemeler (karar alma sürecinde zaman kısıtlamaları, oy birliği yerine oy çokluğu şartının getirilmesi gibi) ile kısıtlanabilir ve kontrol altına alınabilir. Bu durumda, Türkiye’de bilimsel alanda üretken, aydın ve uzman insanların da, Partiler tarafından Senato üyesi olarak aday gösterilip Meclis’te temsil edilmeleri sağlanmış olacaktır. Yerel yönetimler, Katılımcı Demokrasinin bir diğer unsurudur. Tabii; bu konuda Türkiye’nin özellikle Güney doğu ve Doğu Bölgelerinde, oldukça hassasiyet ve ciddiyet söz konusu bulunmaktadır. Yine de; yapılabilecek düzenlemeler, yerel yönetimlerin veya belediyelerin idari ve mali özerkliğini artırma yönünde olmalıdır. Örneğin; Emlak Vergisinin tarh, tahakkuk ve tahsil yetkisi 1986 yılında belediyelere verilmiştir. Ayni şekilde; belediyelerin daha çok gelir kaynaklarına kavuşturulması ve yerinde kazanılan gelirlerin yerinde harcanması sağlanmalıdır. Bu durum; vergi ve benzeri yükümlülüklerin kayıp ve kaçak oranlarının da düşürülmesine ve bu kayıp ve kaçakların yükümlüklerini düzenli ödeyenlerin omzundan alınmasına da katkı sağlayacaktır. Yukarıda bahsedildiği gibi; Katılımcı Demokrasinin en önemli uygulama şekli de, yönetimlerin şeffaf, açık ve hesap verebilir olmasıdır. Son olarak, denetimle ilgili insani boyutu dikkatinize sunmak isterim. Vergi hukukunda birbirine benzeyen iki başlık bulunmaktadır. Biri suç olan vergi kaçırmadır, diğeri ise vergi kanunlarındaki boşluklardan yararlanarak vergiden kaçınmadır. Kamuda, özellikle Maliye Bakanlığı’nın denetim kurullarında çalışan denetim elemanlarının kimisi emekliliklerini beklemeden, kimisi emekli olduklarında ya kendilerine ait bürolar açarak bağımsız çalışmakta, ya da şirket ve holdinglerin muhasebe bürolarında mali müşavir olarak istihdam edilmedirler. Dolayısıyla; bu denetim elemanları veya kontrolörler, vergi kanunlarının hazırlanmasında edindikleri deneyimlerle bu boşlukları çok iyi bilmekte ve yeni görevlerinde şirketler lehine kullanmaktadır. Yeni Anayasa ile ne kadar en mükemmel şekilde açık, şeffaf ve hesap verilebilir bir yönetim de kurulsa da, Meclis’te görev yapacak milletvekillerinin kanunlardaki boşlukları kamunun genel yarar ve çıkarına kullanmak yerine özel çıkarlara alet etmeleri olasıdır. Bir atasözümüz vardır: “Kork Allah’tan korkmayandan”, yani Allah korkusu olmayan bir kimseden her şey beklenir. Bu nedenle; mevcut 1982 Anayasası’nda (81. Madde*) düzenlenen milletvekilleri göreve başlarken, yeminlerini üç semavi dinin kutsal kitapları (Kur’an-ı Kerim, İncil ve Tevrat) üzerine yapmalıdırlar. Öyle ki; dinsiz olanlar veya dinsiz olduklarını iddia edenler dahi, bundan muaf tutulmamalıdır. Yoksa, milletvekillerinin yeminlerinin sonunda; “… büyük Türk Milleti önünde namusum ve şerefim üzerine andiçerim” diye belirtmeleri, onların namus ve şereflerinin aksine davranmalarını engelleyebilir mi?
(*): Andiçme: MADDE 81 – TBMM üyeleri, göreve başlarken aşağıdaki şekilde andiçerler: “Devletin varlığı ve bağımsızlığını, vatanın ve milletin bölünmez bütünlüğünü, milletin kayıtsız ve şartsız egemenliğini koruyacağıma; hukukun üstünlüğüne, demokratik ve lâik Cumhuriyete ve Atatürk ilke ve inkılaplarına bağlı kalacağıma; toplumun huzur ve refahı, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde herkesin insan haklarından ve temel hürriyetlerden yararlanması ülküsünden ve Anayasaya sadakatten ayrılmayacağıma; büyük Türk Milleti önünde namusum ve şerefim üzerine andiçerim”

Yorumlar

Yeni Ekle Ara RSS

Yorum yaz

Adınız: E-posta:  do not notifynotify Başlıkk:   Lütfen resimdeki güvenlik kodunu giriniz.

Powered by !JoomlaComment 4.0 beta1

!joomlacomment 4.0 Copyright (C) 2009 Compojoom.com . All rights reserved."